Tien jaar geleden wist ik nog niks over cameratoezicht. Het was toen nog best bijzonder als je op straat werd gefilmd. Inmiddels is de wereld om ons heen veranderd: we worden gefilmd als we geld opnemen, als we winkelen, uitgaan, reizen of in de auto zitten.Toen ik tien jaar geleden een van de eerste cameraprojecten in Nederland mocht evalueren dacht ik nog: "Dit zal wel weer zo'n hype zijn; dit waait wel weer over." Inmiddels weet ik beter. Elke keer als een agent wordt mishandeld, elke keer dat iemand in het uitgaansleven een klap op zijn kop krijgt, elke keer als er een trein ontspoort, loopt er iemand naar de microfoon om te vragen om meer cameratoezicht. Dat was tien jaar geleden al zo en nu nog steeds.
Vandaag zijn vijf agenten mishandeld. Ik weet niets over de achtergrond van dit incident. Wat er precies is gebeurd kan ik alleen maar raden. Maar ik durf wel iets te voorspellen: de roep om camera's zal wederom klinken. Is het niet vandaag, dan is het wel morgen. Waar politiemensen slachtoffer worden van geweld, willen mensen camera's ophangen.
Het is de ijzeren wet van het cameratoezicht: als er iets gebeurt waar we van schrikken en wat ons het gevoel geeft dat het noodlot heeft toegeslagen, willen we de controle terug krijgen. En dus vragen we om camera's.
Het is louterend om te zien hoe weinig mensen doordenken over camera's. Uit alle evaluaties die tot nu toe zijn gehouden, blijkt namelijk dat cameratoezicht de hooggespannen verwachtingen maar zeer ten dele kan waarmaken. Het kan bijzonder goed werken, maar het aantal mislukte projecten is vele malen groter dan het aantal geslaagde projecten. Het werkt niet zo goed als we dachten, de beelden zijn niet bruikbaar, de beelden zijn gewist of de boeven waren net niet in beeld. Cameratoezicht werkt alleen maar als alles goed gaat en dat is een zeldzaamheid.
Waar komt dat geloof in camera's toch vandaan?
Ik ben bang dat het angst is. Angst voor het onbekende, angst voor het ongefilmde. Camera's geven ons het gevoel dat er iets meer is tussen hemel en aarde, een autoriteit, iemand die over ons waakt en over onze schouder meekijkt en de boel een beetje in de gaten houdt. Iemand die als het misgaat zal opspringen om ervoor te zorgen dat alles weer goed komt.
Maar dan heb ik helaas slecht nieuws: camera's houden niks in de gaten. Camera's doen namelijk helemaal niks. Een camera is een lens in een kastje waar een kabeltje uit komt. Het enige wat een camera 'doet' is beelden opvangen en die vervolgens doorsturen naar een andere plek. Als er op die andere plek niemand zit om in actie te komen, gebeurt er dus he-le-maal niks. Of er nou duizend camera's boven je hoofd hangen of geen enkele: je staat er helemaal alleen voor.
Mama, mag er een lichtje aan op de gang?
Het is louterend om te zien hoe weinig mensen doordenken over camera's. Uit alle evaluaties die tot nu toe zijn gehouden, blijkt namelijk dat cameratoezicht de hooggespannen verwachtingen maar zeer ten dele kan waarmaken. Het kan bijzonder goed werken, maar het aantal mislukte projecten is vele malen groter dan het aantal geslaagde projecten. Het werkt niet zo goed als we dachten, de beelden zijn niet bruikbaar, de beelden zijn gewist of de boeven waren net niet in beeld. Cameratoezicht werkt alleen maar als alles goed gaat en dat is een zeldzaamheid.
Waar komt dat geloof in camera's toch vandaan?
Ik ben bang dat het angst is. Angst voor het onbekende, angst voor het ongefilmde. Camera's geven ons het gevoel dat er iets meer is tussen hemel en aarde, een autoriteit, iemand die over ons waakt en over onze schouder meekijkt en de boel een beetje in de gaten houdt. Iemand die als het misgaat zal opspringen om ervoor te zorgen dat alles weer goed komt.
Maar dan heb ik helaas slecht nieuws: camera's houden niks in de gaten. Camera's doen namelijk helemaal niks. Een camera is een lens in een kastje waar een kabeltje uit komt. Het enige wat een camera 'doet' is beelden opvangen en die vervolgens doorsturen naar een andere plek. Als er op die andere plek niemand zit om in actie te komen, gebeurt er dus he-le-maal niks. Of er nou duizend camera's boven je hoofd hangen of geen enkele: je staat er helemaal alleen voor.
Mama, mag er een lichtje aan op de gang?
0 reacties:
Een reactie plaatsen