Yo en Wes hebben met elkaar staan zoenen in een parkeergarage en heel Nederland heeft het op televisie kunnen zien. De beelden zijn door de bewakers achter de monitor verkocht aan RTL die de beelden heeft vertoond 'omdat het publiek het wil zien'.
(Mocht je niet weten waar ik het over heb, dan kan je hier je informatieachterstand wegwerken)
Het gerucht gaat dat er een ton voor de beelden is betaald, maar de bewakers zeggen zelf dat het om minder geld ging en ´volgens ingewijden´ moesten ze dit geld aan de directie geven toen ze op het matje werden geroepen. Overigens maakt dit het niet minder erg: al zou de directie het geld aan een goed doel geven.
Goed dat het gebeurt
Ik vind het lullig voor de betrokkenen, maar ik vind het ergens toch goed dat dit gebeurt. Nederland wordt eindelijk wakker. Ja, lieve mensen: camera´s nemen beelden op en die beelden kunnen in de verkeerde handen terechtkomen. 'Mag dat zomaar?' vraagt half Nederland zich nu eindelijk af.
Nee, het mag niet. De beelden zijn gebruikt voor een ander doel dan waar ze voor werden opgenomen en volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens mag dat niet. Dat het zou gaan om een 'prive-garage' en geen openbare garage, zoals Albert Verlinde als verdediging aanvoerde, maakt het alleen nog maar erger. Juist in een prive-garage mag je er namelijk op rekenen dat niemand anders ziet wat je doet. Als je daarentegen op de Wallen loopt met je nieuwe vriendin, kan iedereen die daar toevallig is je ook zien en heeft het dus weinig zin om te gaan klagen als iemand daar een filmpje van maakt.
Twee fouten gemaakt
Als het allemaal echt is gelopen als we via de media kunnen vernemen, zijn wellicht twee partijen de fout in gegaan: de bewaker(s) in de parkeergarage en de redactie van RTL. De baas van de parkeergarage was in elk geval not amused. Opgenomen camerabeelden mag je alleen doorgeven aan de politie als dat nodig is voor opsporingsdoeleinden na een strafbaar feit. Zoenen is niet strafbaar. De parkeergarage heeft maatregelen genomen om te voorkomen dat het nog een keer gebeurt. Dat is natuurlijk mooi, maar het is niet duidelijk welke maatregelen dat zijn. En als deze garage maatregelen neemt, wil dat niet zeggen dat alle garages vanaf nu netjes met beelden zullen omspringen. Een rechtszaak zou daar wel voor kunnen zorgen.
Goede kans
Alle juristen die er iets vanaf weten, zeggen dat Yo en Wes een goede kans maken als ze een civiele zaak beginnen tegen de beheerder van de parkeergarage en/of degene die de beelden uiteindelijk heeft verkocht. Het management van Yolanthe liet echter al weten dat ze daar niets voor voelt, omdat het nog meer aandacht op de zaak zou vestigen. Dat is natuurlijk waar. En waarom zouden nou juist zij twee de reden moeten zijn voor het afgeven van een signaal aan de rest van camerakijkend Nederland? Volgens een jurist is hier sprake van een aangifte-delict, wat wil zeggen dat het OM alleen een onderzoek zal starten als het slachtoffer aangifte doet.
Volgens mij zou het toch een goede zaak zijn als alle observanten in toezichtcentrales het signaal krijgen dat als ze dit soort beelden doorspelen aan de televisie, ze een boete krijgen die hoger is dan het geld dat ze ermee verdienen. En als burger moet je erop kunnen rekenen dat dit soort misstappen niet met de mantel der liefde worden bedekt.
... en RTL?
Heeft de redactie van RTL ook een fout gemaakt? Dat het een fout programma is, wil natuurlijk niet zeggen dat er iets strafbaars is gebeurd. Ze hebben de afweging gemaakt dat hier het recht op vrije nieuwsgaring belangrijker was dan het recht op privacy. Daar zouden ze wel eens gelijk in kunnen hebben, aldus een jurist. Ten eerste zie je dat ze al zoenend rondkijken of er camera's hangen, wat laat zien dat ze zich realiseren dat ze gefilmd kunnen worden. Ten tweede is het allemaal echt gebeurd: er is dus geen sprake van beeldmanipulatie. Toch voelt het niet lekker: de parkeerwachter krijgt dan alle schuld, terwijl er zonder uitzending van RTL niks aan de hand zou zijn geweest. Alhoewel, dan was het waarschijnlijk op internet opgedoken en was het schandaal net zo groot geweest. Alle gevestigde media hadden zich dan verplicht gevoeld erover te berichten. Dat gaat wel vaker zo (zie overzicht hieronder).
Een plaatje zegt vaak meer dan duizend woorden
Camerabeelden leiden vaak tot heftige reacties en al helemaal als ze zijn gemaakt zonder dat de gefilmden zich daar bewust van waren. Hieronder een overzicht van enkele invloedrijke filmpjes:
Politie Oakland schiet man dood - twee voorbijgangers filmden met hun mobiele telefoon hoe een (blanke) politieman een (zwarte) verdachte in de rug doodschiet. Na de beelden waren er wekenlang rellen (januari 2009).
Britse politie mishandelt oorlogsveteraan - beelden van een Britse bewakingscamera lieten zien hoe drie politiemannen met flink wat overmacht een man tegen de grond drukken. Het slachtoffer bleek een gelauwerde oorlogsveteraan te zijn en twee politiemannen verloren hun baan (december 2008).
World's most stupid criminals - deze serie is gebaseerd op het idee dat beelden van bewakingscamera´s ook criminelen laten zien die domme fouten maken. Amusement. De serie zou in 2008 worden vertoond, maar volgens de website is de serie nog steeds 'in production'. Juridisch was het toch niet helemaal haalbaar, denk ik (2008).
Nijmegen fietsenkelder - hoewel de beelden nooit zijn vertoond, kreeg een wethouder het knap lastig toen bleek dat een 'buitenechtelijke escapade' in de fietsenkelder van het stadhuis was gefilmd. De beelden zijn niet vertoond (volgens GeenStijl zelfs met opzet gewist), de burgemeester zei dat het publieke belang niet was geschaad en dat hij niet over privezaken ging (november 2007).
Saddam Hussein executie - met een mobiele telefoon wordt de ophanging van Saddam gefilmd (met geluid). Drie arrestaties volgden op de opname en de verspreiding van de beelden.
Los Angeles rellen - een amateur filmde hoe een zwarte man (Rodney King) door de Los Angeles Police in elkaar wordt geslagen. De politie werd in 1992 - een jaar na dato - vrijgesproken en dat leidde tot grootschalige rellen in de stad. Er vielen 53 doden en duizenden gewonden. Ook belangrijk waren de beelden van een helikopterpiloot die filmde hoe een blanke man (Reginald Denny) uit zijn truck werd gehaald en in elkaar werd geslagen.
