Camera's en de wet

Deze week zat ik te praten met twee leveranciers van camerasystemen. Ze wilden weten welke regels en wetten er gelden voor cameratoezicht. Als wij een camera op straat ophangen, aan welke regels moeten we dan voldoen? En wie legt er een boete op als we de regels overtreden?

Dat is een moeilijke vraag. Er is namelijk niet zoveel wetgeving over cameratoezicht. We hebben de Gemeentewet voor cameratoezicht op openbare plaatsen. Die wet gaat over camera’s die door gemeenten worden opgehangen voor de openbare orde. Voor kentekenherkenning op snelwegen hebben we de Wpg: de Wet politiegegevens.

Maar hoe zit het met camera’s die door particulieren op straat worden opgehangen? Daar geldt de Wet bescherming persoonsgegevens. Althans, dat zeggen de meeste deskundigen. Maar het woord ‘camera’ komt in die hele wet niet voor. De wet gaat over het verwerken van persoonsgegevens: alle gegevens ‘die van invloed kunnen zijn op de manier waarop een persoon wordt beoordeeld of behandeld’. Met ‘verwerken’ worden alle handelingen bedoeld van verzamelen tot vernietigen.

Als ik mensen op straat film, verwerk ik dan persoonsgegevens? Als ik de beelden opsla wel. Maar als ik de beelden alleen maar bekijk en niet bewaar? Dan geldt geen enkele wet, denk ik.

Het College Bescherming Persoonsgegevens heeft begin dit jaar gezegd meer tijd te willen stoppen in toezicht en minder in voorlichting en advies. Het CBP wordt een privacywaakhond met tanden. Maar iemand moet deze slapende hond wel eerst wakker maken.

Het is de hoogste tijd voor een wet cameratoezicht. Die wet moet niet alleen gaan over die paar camera’s die door de overheid worden opgehangen, maar over alle camera’s.

Zen en de kunst van cameratoezicht

Deze week was ik op een bijeenkomst waar iemand een presentatie gaf over draadloos cameratoezicht. Ik dacht dat draadloos cameratoezicht simpel was: in plaats van een kabel heb je een antenne en een ontvanger. Toch?

Nou, nee dus. Binnen een half uur kwamen tientallen woorden voorbij die ik zelf nooit gebruik: streamen, uptime, cutting edge, in-house expertise en de mooiste van allemaal: dual wan fail over router.

Wat betekent dat in hemelsnaam? En waarom val je mij ermee lastig? Ik wil helemaal niet weten hoe het werkt, ik wil weten of het werkt. Ik ben niet op de wereld om innovaties te betalen: ik zoek oplossingen die me helpen mijn buurt, school, parkeerterrein of ziekenhuis veiliger te maken.

Ik moest denken aan mijn favoriete boek: Zen and the art of motorcycle maintenance van Robert Pirsig. Dat boek gaat over van alles, maar nauwelijks over motoronderhoud. Het gaat vooral over het verschil tussen de klassieke (technische) en romantische (hippie/groovy) kijk op de wereld. Romantici zijn bang voor klassieke techniek: het is ‘undefined, but inhuman, mechanical, lifeless, a blind monster, a death force’.

Als je als hippie met een techneut praat, voel je dat. Waarom maken ze alles zo ingewikkeld? Waarom moet ik nadenken over bandbreedtes, frequenties, compressie-technieken: pixels, bits en bytes? Bah.

Maar het is onvermijdelijk. Als we willen voorkomen dat cameratoezicht onbedoeld leidt tot een Big Brother samenleving, dan moeten ook de hippies, de burgemeesters en raadsleden van Nederland, zich gaan verdiepen in de techniek.

Het boek van Pirsig geeft een gouden tip aan alle bange hippies. Het staat in geen enkele gebruiksaanwijzing, maar de belangrijkste ingredienten om techniek klein te krijgen zijn aandacht en liefde. En dat is ook voor hippies een aantrekkelijk idee. Geef aandacht en liefde aan techniek en je wordt een gelukkig en verlicht mens.

Mist

Gisteren zijn op verschillende plekken spitsstroken gesloten 'omdat door de mist geen cameratoezicht meer mogelijk was'. Helemaal mee eens: stel je voor dat er een ongeluk gebeurt en er zijn geen camerabeelden van! Je moet er toch niet aan denken.

Door dit nieuwsbericht zijn mij de schellen van de ogen gevallen. Met een schok realiseerde ik me dat ik allerlei onverantwoorde risico's neem.

Vanaf vandaag ga ik de deur niet meer uit zonder mobiele telefoon (oplader en reservebatterij niet vergeten). Daarnaast neem ik een paar liter water mee in een jerrycan. Stel je voor dat ik val en een lelijke beenwond moet uitspoelen met schoon water. Of dat een passerende vrouw plotseling moet bevallen. Daar heb je veel water bij nodig, heb ik gehoord.

Verder doe ik in mijn rugzak: branddeken, EHBO-doos (met reanimeerkit) en een gevarendriehoek (lampjes en reservebatterijen niet vergeten).

Ik weet het nog beter gemaakt: ik ga gewoon zo min mogelijk mijn huis uit. Hier heb ik namelijk brandblusser (brand), opblaasboot (tsunamigevaar) en blikvoer (hongersnood).

Ik maak me wel zorgen om de nachten. Want als ik slaap, kan ik niet goed opletten. Daarom zal ik dit weekend webcam (infrarood) monteren in mijn slaapkamer. De beelden stuur ik naar internet, zodat de rest van Nederland me in de gaten kan houden als ik slaap.

En als de camera het niet doet? Dan blijf ik gewoon de hele nacht wakker. Stel je voor dat er een inbreker komt en er zijn geen camerabeelden van! Je moet er toch niet aan denken.

(Dit is nummer zeven van een wekelijkse column die ik schrijf voor http://www.rpckennemerland.nl/)