De privacyridders zijn ontwaakt

'VVD wil mobiel cameratoezicht makkelijker maken', zo kopte NU.nl onlangs. Hoe? Door de gemeentewet aan te passen dan wel deze flexibeler toe te passen. 'Als het goed is zijn raadsleden en burgemeesters niet doof voor de geluiden van hun burgers. Wel ontvang ik zo nu en dan berichten over koudwatervrees bij burgemeesters, aldus Hennis-Plasschaert die tijdens werkbezoeken goede resultaten ziet in wijken waar mobiel cameratoezicht wordt toegepast'.

Af en toe vind ik het leuk om de reacties op dit soort berichten te bestuderen. Niet omdat ze representatief zijn voor heel Nederland, want mensen reageren natuurlijk vooral als ze het er niet mee eens zijn. Maar het blijft interessant. En wat bleek? Maar liefst 64% van de reacties was negatief over het voorstel om cameratoezicht mobiel in te zetten. De rest was ofwel vóór camera's (15%) of neutraal/grappig/off topic/geneuzel (21%).

Het wordt nóg interessanter als je al die reacties wat beter leest. Het valt mij op dat je dan een bonte coalitie van tegenstanders ziet ontstaan, terwijl de voorstanders eigenlijk met hun mond vol tanden staan. Ik kan me herinneren dat dat twee jaar geleden wel even anders was. Is er een kentering in het denken op komst?

Wat zeggen de voorstanders?

• Privacy boeit mij minder dan al die overlast door losers.
• Toezicht prima, maar dan moeten ze wel iets mogen met de beelden.
• Ik heb niets te verbergen, dus ik heb er geen problemen mee.
• Mensen willen meer veiligheid maar zodra je aan hun privacy komt (privacy bestaat al niet echt meer) dan wordt er moord en brand geschreeuwd.

We zien hier een paar argumenten: privacy is toch al dood, dus het maakt niet zoveel uit, boeven verdienen geen privacy en de altijd populaire 'Ik heb niets te verbergen' platitude. Eigenlijk zijn alleen de laatste twee argumenten echt krachtig want de eerste ('Privacy is toch al verloren') is eigenlijk niet goed te gebruiken in je afweging om voor of tegen camera's te zijn.

En wat zeggen de tegenstanders?

• De Nederlandse politiek is volledig de weg kwijt.*
• Ze zijn vergeten dat het beter is mensen te leren wat goed en slecht is.*
• Nog even en je wordt verplicht je webcam 24 uur aan te hebben staan.
• Zijn we in Nederland met 5 miljoen camera's de afgelopen jaar ook maar een stap veiliger geworden.
• Wat betekent VVD ook weer? Zat daar geen V voor VRIJHEID in?*
• Stapje voor stapje en (bijna) niemand heeft het door.*
• Dáááááág vrijheid.*
• De volgende stap is een soort van 'gedachtenpolitie'.*
• De staat is van ons, wij zijn geen bezit van de staat.*
• Hebben jullie enig idee hoe erg jullie met een mobiel en internet met de nodige apps in de gaten worden gehouden.
• Vroeger kwam de wijkagent nog wel eens bij je thuis op de koffie.*
• De overheid is verworden tot een kil en afstandelijk orgaan dat ons onder het mom van veiligheid overal en altijd wil bespieden.*
• Schijnveiligheid. Er zou toch meer blauw op straat komen.
• We zijn nog erger dan Rusland geworden.
• Het kabinet van symptoombestrijding.*
• Handig die camera's, kunnen we tenminste live meekijken als iemand wordt neergestoken. Het slachtoffer is helaas overleden, maar gelukkig hebben we de beelden nog.
• Er is het risico dat deze beelden in publieke handen vallen - voorbeeld Wesley en Yolanthe.
• Maatregelen worden in kleine stapjes genomen en problemen worden gecreeerd. Men went er langzaam aan.*
• Enig resultaat: hoge kosten.
• Degenen die dit soort systemen bedenken zeilen er altijd omheen: het is voor iedereen bedoeld, behalve voor de echte en witteboorden criminelen.
• Moet je nagaan wat er gebeurt als er weer een gek als Hitler aan de macht komt.
• Het is veel efficienter om de stadscommando's de straat op te sturen en elke afwijkende burger ongenadig in elkaar te slaan.
• Camera's vergroten niet het veiligheidsgevoel, maar verminderen het. Als er zoveel camera's hangen, dan moet het wel een hele enge buurt zijn.
• Orwell :-((
• Kijk naar Engeland in plaats van miljoenen te verspelen.
• Dit Stasi-wijf wil gewoon de omgekeerde bewijslast.

Hier zien we globaal de volgende argumenten: hoge kosten, het werkt niet, het leidt tot meer onveiligheidsgevoel en de altijd populaire 'Stasi/Hitler/Rusland/Orwell' platitude. Ik zie tussen al dit verbale geweld elf reacties (van de tachtig) die gaan over het fundamentele punt waar het bij privacy om draait. De vraag is namelijk helemaal niet of privacy belangrijker is dan veiligheid. De werkelijke vraag is hoe we zowel de privacy als de veiligheid kunnen vergroten. Veiligheid en privacy hoeven elkaar helemaal niet te bijten: ze kunnen elkaar versterken. Ik heb die reacties met een sterretje * gemarkeerd.

Deze opinie heb ik niet zelf bedacht, hoor. Ik heb hem - onder grote dank - ontleend aan Daniel Solove en zijn boek 'Nothing to hide'.